Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) hakkında toplumda en sık karşılaşılan yanlış inanışlardan biri şudur:
“DEHB varsa zeka düşüktür.”
Oysa bilimsel çalışmalar bu düşüncenin doğru olmadığını açıkça göstermektedir. DEHB, zeka düzeyini belirleyen bir durum değildir. Daha çok dikkat, dürtü kontrolü ve yürütücü işlevlerle ilgili nörogelişimsel bir farklılıktır.
Bu nedenle DEHB olan bir çocuk yüksek zekâya sahip olabilir, ortalama zekâya sahip olabilir veya farklı bilişsel profiller gösterebilir.
🎯 DEHB Zekayı Değil Performansı Etkiler
DEHB’li çocuklarda çoğu zaman görülen durum, zekâdan çok performansın değişken olmasıdır.
Yani çocuk:
Ancak dikkatini sürdüremediğinde veya yönergeyi kaçırdığında bildiğini ortaya koyamayabilir.
Bu nedenle öğretmenlerden ve ebeveynlerden sıkça şu cümle duyulur:
Buradaki temel sorun çoğu zaman zeka değil, dikkat düzenleme becerisidir.
⚡ DEHB’de Görülen Bilişsel Özellikler
DEHB’li bireylerde bazı bilişsel özellikler daha belirgin olabilir:
Bu özellikler doğru yönlendirildiğinde önemli bir potansiyele dönüşebilir.
📉 Peki Neden Akademik Zorluk Yaşanır?
DEHB’li çocukların akademik olarak zorlanmasının nedeni çoğu zaman zeka değil, şu becerilerde yaşanan güçlüklerdir:
Bu beceriler yürütücü işlevler olarak adlandırılır ve öğrenme sürecinde oldukça önemlidir.
Yani çocuk konuyu anlayabilir, fakat:
Bu durum da performansın gerçek potansiyelin altında görünmesine neden olur.
👨👩👧 Ebeveynler İçin Önemli Bir Nokta
DEHB olan bir çocuk için şu cümle oldukça değerlidir:
“Potansiyel ile performans aynı şey değildir.”
Bir çocuk yüksek bilişsel kapasiteye sahip olsa bile dikkat düzenleme güçlükleri nedeniyle bunu her zaman gösteremeyebilir.
Bu nedenle çocuğu sadece notlarıyla veya sınav performansıyla değerlendirmek doğru bir yaklaşım değildir.
🌱 Doğru Destekle Potansiyel Ortaya Çıkabilir
DEHB doğru anlaşıldığında ve uygun destek sağlandığında çocukların güçlü yönleri ortaya çıkabilir.
Bunun için:
önemli rol oynar.
Bu destekler sayesinde çocuk potansiyelini daha sağlıklı bir şekilde gösterebilir.
✨ Sonuç
DEHB ile zeka arasında doğrudan bir ilişki yoktur.
DEHB bir zeka sorunu değil, dikkat ve yürütücü işlevlerle ilgili bir farklılıktır.
Bu nedenle DEHB’li çocukları değerlendirirken şu soruyu sormak daha doğru olur:
“Bu çocuk ne kadar zeki?” yerine
“Bu çocuğun potansiyelini ortaya çıkarması için hangi desteklere ihtiyacı var?”
Doğru anlayış ve doğru destekle birçok çocuk güçlü potansiyelini ortaya koyabilir.
Comments are closed